KHÁM PHÁ ĐẶC SẢN NHO KHÁNH HÒA

Nho Khánh Hòa – Đặc sản từ vùng đất khô hạn từng mang tên Ninh Thuận.

Nho gốc ở các miền ôn đới khô Châu Á, cũng có các giống khác ở châu Mỹ nhưng chưa trồng với quy mô sản xuất ở Việt Nam. Nho trồng nhiều ở Phan Rang vì ở đây có những điều kiện thuận lợi nhất. Ở nhiều nơi khác vẫn vó thể trồng nho kinh doanh nhưng phải có điều kiện là mùa khô 4 – 5 tháng nắng và đất không bị úng nước vào mùa mưa do rễ nho là nơi xúc tích dự trữ của cây nên rất mẫn cảm với tình trạng thiếu oxy. 

Nho là từ chỉ loại quả mọc trên cây dây leo thân gỗ, thuộc họ Vitaceae. Quả nho mọc thành chùm từ 6 đến 300 quả, màu đen, lam, vàng, lục, đỏ-tía hay trắng. Khi chín, quả có thể ăn tươi, sấy khô thành nho khô, hay dùng để sản xuất [rượu vang]

Ít ai biết rằng vùng đất phía nam tỉnh Khánh Hòa ngày nay chính là nơi từng mang tên Ninh Thuận – “vương quốc nho” của Việt Nam. Với khí hậu khô hạn đặc trưng, nơi đây đã trở thành cái nôi của nghề trồng nho, tạo nên một nền văn hóa nông nghiệp độc đáo giữa nắng gió miền Trung.

🕰️ Một chút thi vị về lịch sử cây nho

Cây nho đã được con người trồng từ hơn 6.000 năm trước, bắt đầu từ vùng Trung Đông và Địa Trung Hải. Từ đó, nho lan rộng khắp châu Âu, trở thành biểu tượng của sự sung túc, thi vị và nghệ thuật sống. Trong văn hóa phương Tây, nho gắn liền với rượu vang – thứ đồ uống của thi sĩ, triết gia và những buổi tiệc hoàng gia.

Ở Việt Nam, cây nho bén rễ tại vùng đất Khánh Hòa từ những năm đầu thế kỷ XX. Ghi chép của bác sĩ Alexandre Yersin tại trạm Hòn Bà năm 1925 đã nhắc đến những cây nho Pháp ra hoa nhiều nhưng quả chết non – một minh chứng cho hành trình thử nghiệm và thích nghi đầy gian nan của cây nho nơi đất Việt.

☀️ Vì sao Khánh Hòa là “thiên đường” của cây nho?

• Khí hậu bán khô hạn, nắng nhiều, mưa ít (650–750 mm/năm).
• Nhiệt độ trung bình 27–30°C, độ ẩm 70–77% giúp quả nho tích lũy đường tốt.
• Địa hình được bao bọc bởi núi và biển, tạo vi khí hậu lý tưởng.
• Đất phù sa ít chua, đất xám nâu cơ giới nhẹ – rất phù hợp cho cây nho.

🌱 Các giống nho đặc sắc tại Khánh Hòa

Giống nho	Đặc điểm
Red Cardinal (nho đỏ)	Vị ngọt, dễ ăn
NH01-48 (nho xanh)	Vỏ mỏng, giòn
NH01-152 (nho hồng nhật)	Màu hồng đẹp, vị thanh
Black Sapphine (nho ngón tay đen)	Dài, đậm vị
Shine Muscat (nho mẫu đơn)	Vị thơm, cao cấp
Vitis Vinifera.l (nho hạ đen)	Thích nghi tốt

📅 Mùa vụ nho trong năm

Nho Khánh Hòa có thể trồng quanh năm, chia thành 3 vụ chính:

• Xuân Hè (tháng 1–3): Thu hoạch tháng 4, sản lượng cao.
• Hè Thu (tháng 5–7): Thu hoạch tháng 8, chất lượng nho tốt nhất.
• Thu Đông (tháng 9–11): Thu hoạch tháng 12, năng suất thấp do mưa nhiều.

💰 Giá trị kinh tế và năng suất

• Diện tích trồng từ 1–3 ha/hộ, năng suất trung bình 256,8 tạ/ha/vụ.
• Mỗi năm cung cấp từ 26.000–28.000 tấn nho ra thị trường.
• Thu nhập có thể đạt trên 1,2 tỷ đồng/ha/năm nhờ công nghệ VietGAP, nhà màng, tưới tiết kiệm, IPM…

🧃 Các sản phẩm từ nho Khánh Hòa

• Rượu vang nho: Vang đỏ, trắng, hồng – thơm ngon, tốt cho tim mạch.
• Mật nho: Vị ngọt thanh, dùng pha nước, làm bánh, kem…
• Nho khô: Vị ngọt đậm, dai, dùng ăn nhẹ hoặc làm bánh.
• Mứt nho: Ăn kèm bánh mì, sữa chua, pha chế đồ uống.

🧠 Lợi ích sức khỏe từ nho

• Chống oxy hóa, ngăn ngừa ung thư nhờ polyphenol.
• Bảo vệ tim mạch, giảm huyết áp và cholesterol xấu.
• Giúp ngủ ngon nhờ melatonin, cải thiện trí nhớ và tâm trạng.
• Làm đẹp da nhờ vitamin C, E, beta carotene.
• Resveratrol trong nho giúp ngăn rụng tóc.

🌍 Nho trên thế giới được trồng để làm gì?

Trên toàn cầu, nho được trồng chủ yếu để:

• Làm rượu vang: Chiếm phần lớn sản lượng nho toàn cầu. Các giống nổi tiếng như Merlot, Cabernet Sauvignon, Chardonnay… được trồng ở Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Mỹ.
• Ăn tươi và chế biến: Nho Muscat, Chasselas, Cardinal… vừa dùng ăn tươi vừa làm rượu.
• Sản phẩm dinh dưỡng: Nho khô, nước ép, mật nho, mỹ phẩm từ chiết xuất nho.

Ngoài Khánh Hòa, vùng nào ở Việt Nam trồng được nho?

• Bình Thuận: Huyện Hàm Thuận Nam có nhiều vườn nho vỏ đỏ, chất lượng cao.
• Vĩnh Phúc: Vùng Tam Đảo và Vĩnh Tường trồng nho trong khí hậu mát mẻ, dùng làm nước ép và rượu nho.

📍 Những vườn nho nổi tiếng ở Khánh Hòa

Khu vực	Vườn nho tiêu biểu	Giống nho
TP. Phan Rang – Tháp Chàm	Phạm Xuân Hồng, Phan Văn Minh	Nho xanh
Huyện Ninh Sơn	Trí Hà	Nho hồng nhật, ngón tay đen, mẫu đơn
Huyện Ninh Phước	Ba Mọi, Hoàng Yến	Nho xanh, đỏ, hồng nhật, mẫu đơn
Huyện Ninh Hải	HTX Thái An	Nho kẹo, hồng nhật, đỏ, không hạt

💸 Giá tham khảo các loại nho

Loại nho	Giá bán lẻ
Nho đỏ	30.000 – 50.000đ/kg
Nho xanh	60.000 – 80.000đ/kg
Nho hồng nhật	120.000 – 150.000đ/kg

Nếu bạn đang lên kế hoạch khám phá miền Trung, đừng bỏ qua vùng đất phía nam Khánh Hòa – nơi nho không chỉ là cây trồng mà còn là biểu tượng của sự thích nghi, sáng tạo và phát triển bền vững giữa thiên nhiên khắc nghiệt. Một chùm nho ngọt lành nơi đây sẽ kể cho bạn câu chuyện về con người, đất trời và sự sống.

Xem thêm: HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ DI SẢN CHĂM-PA QUA CÁC THÁP CHĂM